Jak działa CEDD

Infrastruktura U-Space

U-Space jest to infrastruktura dla BSP, która ma w przyszłości umożliwiać bezkolizyjne, zintegrowane operacje z użyciem dronów w przestrzeni powietrznej, w szczególności operacje o charakterze komercyjnym, gospodarczym oraz państwowym. Ogólny plan powstania oraz wizja działania U-Space została zawarta w materiale Blueprint for U-Space, opracowanym przez SESAR JU.

Zgodnie z ww. materiałem, U-Space należy traktować jako ekosystem, który docelowo umożliwi bezpieczne operacje dronami we wszystkich państwach członkowskich UE, bez względu na środowisko (miasta i poza miastami), typ przestrzeni powietrznej (nie tylko „małe wysokości”), rodzaj operacji (komercyjne i rekreacyjne), czy wielkość dronów. Oferowane przez U-Space funkcje będą dostarczane przez U-Space Service Provider’a, dzięki współpracy i wymianie informacji z innymi zainteresowanymi podmiotami (np. kontrola ruchu lotniczego, policja, straż pożarna, ratownictwo medyczne, itp.). Budowa U-Space ma przebiegać w 4 etapach (U1-U4), gdzie U4 będzie charakteryzować się pełną funkcjonalnością, czyli będzie w pełni zintegrowana z interfejsami wszystkich zainteresowanych podmiotów.

U-Space to ekosystem rozwijany stopniowo, zgodnie z rozwojem technologii umożliwiających coraz większą automatyzację procesów oraz wykonywanie operacji przez autonomiczne drony.

U-Space jest to koncepcja unijna, zapowiedziana przez komisarz UE ds. transportu Panią Violetę Bulc w listopadzie 2016 r. podczas międzynarodowej konferencji w Warszawie oraz zamieszczona w przyjętej na koniec konferencji Deklaracji Warszawskiej.

Kluczowe założenia

  • Zapewnienie śledzenia lotu na mapie i odbierania obrazu na żywo z BSP w telefonie;
  • Umożliwienie konkurencyjnego i opłacalnego świadczenia usług BSP niezależnie od godziny i pory roku;
  • Udostępnienie skalowalnego i elastycznego systemu, który będzie odpowiadał na zmiany w popycie, technologii i modelach biznesowych;
  • Zagwarantowanie równego i sprawiedliwego dostępu do przestrzeni powietrznej dla wszystkich użytkowników BSP;
  • Umożliwienie wykonywania dużej ilości lotów na raz w tym lotów autonomicznych pod nadzorem operatorów flot;
  • Zapewnienie odpowiednich standardów bezpieczeństwa jednocześnie minimalizując wpływ na środowisko i szanując prywatność obywateli.

Plan rozwoju U-Space

Podstawowe usługi U-Space

  • e-rejestracja
  • e-identyfikacja
  • geofencing

Usługi U-Space wspierające zarządzanie operacjami BSP

  • planowanie lotów
  • zatwierdzanie lotów
  • Informacje meteo
  • monitoring (tracking)
  • dynamiczne informacje o zajętości przestrzeni powietrznej
  • interfejs z ATM / ATC

Zaawansowane usługi U-space wspierające bardziej złożone operacje w gęstych obszarach

  • Zarządzanie pojemnością przestrzeni powietrznej
  • wykrywanie / podpowiedzi dot. potencjalnych konfliktów

Pełna funkcjonalność U-Space, wspierają pełną zdolność operacyjną na dużym poziomie automatyzacji

  • archiwizacja danych dotyczących lotu
  • oferowanie zintegrowanych interfejsów dla pozostałych użytkowników przestrzeni powietrznej (lotnictwo załogowe)

O demonstratorze

Centralnoeuropejski Demonstrator Dronów (CEDD) powstał ze względu na potrzebę zrównoważonego rozwoju polskiej gospodarki i wzrostu jej konkurencyjności na rynkach międzynarodowych, podnoszenia jej innowacyjności i zaawansowania technologicznego, jak również potrzebę wsparcia i wdrażania nowoczesnych technologii w zakresie analizy danych i nowoczesnych środków transportu. Poparty doświadczeniem i najlepszymi praktykami dostawców i odbiorców usług, konstruktorów, legislatorów oraz osób odpowiedzialnych za szeroko rozumiane bezpieczeństwo w tym bezpieczeństwo danych i poszanowania prywatności.

Rola CEDD we wdrażaniu narodowego systemu U-Space

Demonstrator jest dostępny i otwarty na wszystkich użytkowników, którzy zechcą wziąć w nim udział i podzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem. Do udziału w demonstratorze zapraszamy zarówno podmioty dostarczające usługi z wykorzystaniem BSP jak i konstruktorów, instytucje naukowe, (…itp….).

Cele CEDD

  • Stworzenie, testowanie i uruchomienie lokalnej infrastruktury teleinformatycznej umożliwiającej bezpieczne, zgodne z prawem i warunkami lokalnymi wykonywanie misji BSP;
  • Stworzenie warunków rozwoju i wprowadzania do zastosowania technologii wykorzystujących BSP poprzez udostępnienie obszarów testowych dla technologii BSP, w tym autonomicznych, umożliwiających akcelerację technologii i testowanie rozwiązań na różnym poziomie zaawansowania
  • Tworzenie metodologii i procedur testów działania i bezpieczeństwa oraz wdrażania technologii BSP do komercyjnego zastosowania;
  • Tworzenie kompetencji z zakresu certyfikacji, serwisowania i obsługi BSP;
  • Rozwój potencjału gospodarczego w zakresie BSP poprzez:
    • Zwiększenie dostępu do usług świadczonych z wykorzystaniem BSP;
    • Integrację rozwiązań i systemów oraz budowę łańcuchów wartości;
    • Promowanie i wspieranie gospodarki opartej o dane;
    • Rozwój współpracy międzynarodowej i eksportu.
  • Rozwój potencjału naukowego w zakresie BSP poprzez:
    • Wsparcie i koordynacja projektów badawczo-rozwojowych;
    • Wsparcie relacji na linii jednostka naukowa – przedsiębiorstwo
    • Budowanie świadomości;
    • Edukacja;
  • Budowa wiedzy i kompetencji poprzez;
    • Zidentyfikowanie i stworzenie mapy kompetencji przemysłowych i naukowych;
    • Pozyskanie wiedzy mającej znaczenie dla opracowania regulacji prawnych oraz instrumentów finansowych, wspierających rozwój usług opartych o BSP.

Słownik pojęć

  • BSP (Bezzałogowy statek powietrzny)

    potocznie zwany dronem – statek powietrzny, który nie wymaga do lotu załogi obecnej na pokładzie oraz nie ma możliwości zabierania pasażerów, pilotowany zdalnie lub wykonujący lot autonomicznie.  Inne akronimy oraz ich rozwinięcia: UAV (unmanned aerial vehicle), UAS (unmanned aerial system), RPAS (remotely piloted aircraft systems), RPA (remotely piloted aircraft)

  • VLOS (visual line of sight operation)

    operacje w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS – operacje, w których operator lub obserwator bezzałogowego statku powietrznego utrzymują bezpośredni kontakt wzrokowy z bezzałogowym statkiem powietrznym.

  • BVLOS (beyond visual line of sight operation)

    operacje, w których operator bezzałogowego statku powietrznego nie utrzymuje bezpośredniego kontaktu wzrokowego z bezzałogowym statkiem powietrznym. Operacje te mogą występować w formie lotów zdalnie pilotowanych, automatycznych lub autonomicznych.

  • U-Space

    jest to infrastruktura dla BSP,  która ma w przyszłości umożliwiać bezkolizyjne, zintegrowane operacje z użyciem dronów w przestrzeni powietrznej, w szczególności operacje o charakterze komercyjnym, gospodarczym oraz państwowym.

  • U-Space Service Provider

    podmiot oferujący funkcjonalności wewnątrz U-Space dla krańcowego użytkownika, niezależnie czy będzie to operator użytkujący BSP w sposób komercyjny, rekreacyjny czy na potrzeby służb państwowych. Dobór funkcji ma odbywać się w oparciu o zapotrzebowanie zainteresowanych podmiotów, jak kontrola ruchu lotniczego, policja, ratownictwo medyczne czy użytkownicy prywatni. Będzie obejmował szeroki wachlarz funkcjonalności, między innymi kanały komunikacji, systemy umożliwiające śledzenie pozycji BSP w czasie rzeczywistym, zaawansowaną rejestrację operacji i e-identyfikację oraz aplikacje informujące o dostępności przestrzeni powietrznej czy do planowania operacji BSP. Koncepcja U-Space przewiduje funkcjonowanie kilku lub więcej U-Space Service Providerów na danym obszarze geograficznym.

  • PANSA UTM (Unmanned Aircraft System Traffic Management)

    centralny system do koordynacji i zarządzania ruchem BSP, fundament i zarazem kluczowy komponent infrastrukturalny koncepcji U-Space. UTM będzie źródłem nadrzędnych informacji o operatorach, dostępności przestrzeni powietrznej i możliwości wykonywania lotów w danym obszarze, zapewni też zarządzanie i nadzór nad operacjami wykonywanymi przez drony. Będzie obejmował m.in. możliwość lokalizacji drona w czasie rzeczywistym oraz bezpośrednią, elektroniczną komunikację z BSP i/lub operatorem. Za rozwój i wdrożenie systemu UTM w Polsce odpowiada Polska Agencja Żeglugi Powietrznej. Funkcjonujący w naszym kraju PANSA UTM będzie połączony z siecią lokalnych DTM (Drone Traffic Management).

  • Demonstrator/ pilotaż U-Space

    demonstrator to idea udostępnienia przestrzeni i infrastruktury technicznej, która umożliwieni bezpieczne testowanie usług i operacji BSP  w warunkach miejskich. Docelowo celem demonstratorów jest usunięcie barier w realizowaniu usług i operacji BSP ze strony publicznej oraz wypracowanie najlepszych rozwiązań w oferowaniu  specjalistycznych usług ze strony prywatnej, co umożliwieni najlepszą współpracę publiczno-prywatną.

  • Drone Trafiic Management (Services)

    system do lokalnego zarządzania operacjami dronów w określonym wolumenie przestrzeni. W ramach jednego, nadrzędnego systemu UTM może działać dowolna liczba lokalnych DTM o odmiennych i indywidualnych regulacjach wewnętrznych. Na innych zasadach będą mogły funkcjonować strefy w okolicy kontrolowanych lotnisk cywilnych i wojskowych, lotnisk niekontrolowanych, dużych miast czy w pewnej odległości od obiektów strategicznych. DTM ma umożliwiać przetwarzanie i zarządzanie zgodami na wykonanie lotu BSP oraz sprawowanie nadzoru nad operacjami w czasie rzeczywistym. Jego elementem będzie system łączności pomiędzy służbami ruchu lotniczego / jednostkami zarządzającymi poszczególnymi fragmentami przestrzeni a operatorami BSP, umożliwiający dokonywanie dynamicznych zmian parametru lotów i wydawanych zezwoleń.

  • Marketplace dla dronów

    portal internetowy („allegro dla dronów”), który umożliwia operatorom BSP i firmom z branży prezentowanie swoich usług, a odbiorcom, znajdywanie wykonawców oraz zgłaszanie zapotrzebowania na usługi. Portal może być połączony z ideą standaryzacji usług dronowych oraz certyfikacją konkretnych dostawców usług.

Role w CEDD: inicjatorzy